Дигитални работни места

Дигиталните работни места се создаваат преку примена на информатички и комуникациски технологии (ИКТ) на нова или постоечка активност или процес. Дигиталните работни места генерално вклучуваат извршување на задачи засновани на информации кои го градат капацитетот на поединецот за идна работа.

Дигиталните работни места не се ограничени само на работа во ИТ индустријата (на пр. развој на софтвер, дизајн на хардвер, вмрежување), туку исто така вклучуваат работа каде што ИКТ им овозможува на работниците да најдат платена работа онлајн (на пр. внесување податоци, категоризација на слики, графички дизајн, канцелариска помош) како и традиционалните работни места кои се повеќе се подобруваат со ИКТ (вклучувајќи ги и платформите за е-трговија и онлајн услугите).

Движење кое започна во 2021 година – и сè уште расте денес

Во 2021 година го започнавме патот кон нешто големо. Она што првично беше само иницијатива,
прерасна во силно и инспиративно движење. Денес, фриленс сцената во Македонија не само
што изгледа поинаку, туку е и посилна, подобро поврзана и полна со нови можности. И сето тоа
е благодарение на заедницата што ја создадовме заедно.
Повеќе од 1.500 студенти од 7 тренинг центри се стекнаа со дигитални и технички вештини, но
уште поважно добија практично знаење за фриленс работа и алатки за самовработување, кои им
овозможуваат успешно да се прилагодат и напредуваат во постојано променливата економија.

Во последните 6 години, Импакт Фондација работеше на:

▶ Системски промени
Активно учествуваме во работна група за унапредување на Законот за работни односи,
фокусирајќи се на подобрена заштита на социјалното осигурување за фриленсерите.
▶ Зајакнување на фриленс екосистемот
Поддржавме повеќе од 15 коворкинг простори низ Македонија и 7 тренинг центри кои воведоа
курс за фриленсинг во постоечките програми.
▶ Создавање на платформа за дијалог и поврзување
Преку три национални конференции за фриленсери, заедно со кампањи, дебати и тркалезни
маси, го подигнавме јавниот разговор околу економијата на фриленсерите.
▶ Зајакнување на гласот на фриленсерите
Инвестиравме во подкасти, стипендии и креативни платформи кои го зајакнуваат гласот на
фриленсерите и го зајакнуваат екосистемот.

Прва фриленс конференција

Првата фриленс конференција во Северна Македонија, одржана на 12 мај 2022 година во хотел „Мериот“ во Скопје, претставуваше важен чекор во градењето свесност и поддршка за фриленсерите. Организирана од Импакт Фондација во рамки на програмата RECONOMY, конференцијата собра над 200 учесници — далеку над очекувањата — за да се разговара за фриленсингот како одржлива кариера и да се овозможи директна комуникација со јавните институции. Преку силна медиумска промоција и ангажман на заедницата, настанот ја истакна сè поголемата улога на фриленсерите во националната економија.

Пет панел-дискусии се фокусираа на клучни теми, меѓу кои: оданочување, здравствено и пензиско осигурување, дигитални вештини, успешни фриленсерски приказни и социјална инклузија. Експерти од министерства, финансиски институции и тренинг центри понудија корисни согледувања и практични решенија, додека фриленсерите споделија вистински искуства од терен. Конференцијата заврши со идентификација на две главни приоритети за понатамошна работа: формирање претставничко тело за фриленсери и создавање медиумска платформа посветена на зајакнување на комуникацијата и соработката во фриленс заедницата.

Втора фриленс конференција

Втората фриленс конференција во Северна Македонија, одржана на 29 април 2024 година во хотел „Мериот“ во Скопје, се надоврза на успехот на првиот настан, дополнително зајакнувајќи ја растечката фриленс заедница во земјата. Организирана од Импакт Фондација, конференцијата собра над 200 учесници — подеднакво жени и мажи — за еден ден исполнет со експертски панели, вмрежување и соработка. Маркетинг кампањата допре до над 78.000 луѓе на социјалните медиуми, што ја потврди сè поголемата видливост и значење на фриленсингот и далечинската работа во државата.

Конференцијата се фокусираше на четири главни цели: зајакнување на фриленсерските кариери, проширување на можностите за вмрежување, позиционирање на Северна Македонија како центар за далечинска работа и адресирање на финансиските предизвици на фриленсерите. Преку интерактивни дискусии, „Кадар за менторство“ и штандови на компании, учесниците стекнаа практични сознанија и врски што ќе им помогнат да растат професионално. Настанот уште еднаш ја потврди посветеноста на Impact Foundation во градење одржлив и конкурентен фриленс екосистем во Северна Македонија.

Трета регионална фриленс конференција

Третата регионална фриленс конференција, „Фриленс е за слобода!“, се одржа на 18 октомври 2025 година во Cowork 21 во Скопје, собирајќи околу 200 учесници од Северна Македонија и CEI регионот. Организирана од Импакт Фондација со поддршка на CEI, конференцијата опфати седум панели, работилници и менторски сесии посветени на оданочување, правни реформи, финансиско планирање и трендови во дигиталната работа. Настанот создаде силна платформа за фриленсери, претприемачи и професионалци да разменат идеи и да ја зајакнат регионалната соработка, достигнувајќи над 45.000 луѓе преку медиуми и социјални мрежи.

Меѓу клучните постигнувања беше политичкиот предлог за Lex Specialis кој би им овозможил на фриленсерите доброволно да плаќаат социјални придонеси, како и иницијативата за поддршка од 500 денари кон Третиот пензиски столб. Специјални сесии беа посветени на женското оспособување преку „Фриленс за слободно мајчинство“ и на алатки за глобална конкурентност, вклучувајќи продуктивност со АИ и стратегии за LinkedIn. Со поддршка од Сава Пензиско, А1 Македонија и водечки тренинг-центри, конференцијата уште еднаш ја потврди мисијата на Impact Foundation — да изгради фер, одржлив и подготвен за иднината фриленс екосистем.

Прва тркалезна маса за промоција и зајакнување на самовработувањето преку фриленсинг

Првата тркалезна маса за фриленсинг, одржана на 27 октомври 2021 година во хотел „Парк“ во Скопје, ја означи првата структурирана дискусија за иднината на фриленсингот во Северна Македонија. Организирана од Импакт Фондација во рамки на програмата RECONOMY, таа собра 23 претставници од министерства, агенции, невладини организации и експерти за да се адресира фриленсингот како патека кон самовработување, особено за жените, младите и руралните заедници. Учесниците ги истакнаа клучните предизвици, меѓу кои недостаток на правно признавање за фриленсерите, ограничена свесност за можностите и сложени даночни процедури.

Настанот издвои конкретни препораки, вклучувајќи правно дефинирање на фриленсерите, поедноставување на даночните процеси и формирање Здружение на фриленсери за претставување на заедницата. Беа предложени и развој на онлајн ресурсна платформа, подобрување на платежни системи и воведување тренинг и менторски програми. Тркалезната маса постави темели за идни реформи и соработка меѓу институциите и фриленсерите, отворајќи пат кон поинклузивна и подобро регулирана фриленс економија во Северна Македонија.

Втора тркалезна маса за фриленсинг во Северна Македонија

Втората тркалезна маса за фриленсинг во Северна Македонија се одржа на 17 април 2024 година во хотел „Парк“ во Скопје. Организирана од Импакт Фондација и поддржана од Амбасадата на САД во Македонија, настанот ги обедини претставниците од Министерството за финансии, Министерството за труд и социјална политика, Управата за јавни приходи, Агенцијата за вработување и меѓународни организации како ILO, заедно со фриленсери и претставници на граѓанскиот сектор. Дискусијата се фокусираше на сè поголемата улога на дигиталните платформи за труд (DLPs) и потребата од појасни правни, фискални и институционални рамки за поддршка на фриленсерите. Учесниците се согласија дека, иако фриленсингот нуди флексибилност и нови можности, тој сè уште нема структурна поддршка и формално признавање во македонскиот работен систем.

Главните препораки вклучуваа правно дефинирање на фриленсерите во националното законодавство, поедноставување на даночните процедури и воспоставување регистар за социјално осигурување кој ќе им овозможи на фриленсерите да придонесуваат и да остваруваат бенефиции како здравствено и пензиско осигурување. Тркалезната маса исто така препорача креирање официјална онлајн платформа како централен хаб за ресурси, информации и насоки, како и зајакнување на институционалните капацитети за подобра регулација на далечинската и платформа-базираната работа. Како суштински следни чекори беа истакнати и подобрување на платежните системи и продлабочување на соработката со меѓународни експерти, со цел изградба на инклузивен и одржлив фриленс екосистем во Северна Македонија.